Naar de inhoud
Artikelen

Nederlandse Ballon d’Or winnaars: Cruijff, Van Basten, Gullit

Drie Nederlanders wonnen samen zeven Ballon d’Ors. Johan Cruijff drie keer, Marco van Basten drie keer, Ruud Gullit een keer. Met dat aantal staat Nederland gedeeld tweede op de eeuwige medaillespiegel, gelijk met Duitsland en Portugal, achter Argentinie en Frankrijk met acht. De laatste Nederlandse winnaar was Van Basten in 1992. Sindsdien wacht Oranje 33 […]

Portretfoto van Bas Willemsen Bas Willemsen 16 min leestijd Artikelen

Drie Nederlanders wonnen samen zeven Ballon d’Ors. Johan Cruijff drie keer, Marco van Basten drie keer, Ruud Gullit een keer. Met dat aantal staat Nederland gedeeld tweede op de eeuwige medaillespiegel, gelijk met Duitsland en Portugal, achter Argentinie en Frankrijk met acht. De laatste Nederlandse winnaar was Van Basten in 1992. Sindsdien wacht Oranje 33 jaar op nummer acht. Hieronder elke titel, elke podiumplek en het verhaal achter de droogte.

Welke Nederlanders hebben de Ballon d’Or gewonnen?

Drie spelers. Johan Cruijff won in 1971, 1973 en 1974. Marco van Basten in 1988, 1989 en 1992. Ruud Gullit in 1987. Samen zeven titels, allemaal binnen twee golven: de Ajax-generatie van begin jaren zeventig en de Milan-Oranje-generatie van eind jaren tachtig.

Een opvallend detail bij die twee golven: van de zeven Nederlandse Ballon d’Ors werden er vier gewonnen door spelers van AC Milan. Cruijff won twee keer bij Ajax en een keer bij Barcelona. Gullit won een keer bij Milan. Van Basten won drie keer bij Milan. Geen enkele andere club leverde meer Nederlandse winnaars. Dat is geen toeval. Het Milan van Berlusconi en Arrigo Sacchi bouwde tussen 1987 en 1992 een ploeg om drie Nederlanders heen, en die ploeg veroverde Europa. Voor het complete overzicht van alle Ballon d’Or-winnaars sinds 1956 hebben we een aparte pagina.

Johan Cruijff: drie Ballon d’Ors tussen 1971 en 1974

Johan Cruijff werd in 1974 de eerste speler ooit met drie Ballon d’Ors. Voor hem had niemand het ooit geflikt. Pas vele jaren later evenaarden Michel Platini en Marco van Basten die prestatie. Cruijff was 24 toen hij de eerste won, 27 toen hij de derde pakte.

De eerste Gouden Bal kwam in 1971, na het seizoen waarin Ajax onder Rinus Michels Europa Cup I won met 2-0 tegen Panathinaikos in Wembley. Cruijff kreeg 116 punten van de 25 stemgerechtigde journalisten, met 19 eerste plaatsen. Tweede werd Sandro Mazzola van Inter met 57 punten. Het was een ruime overwinning in een tijd waarin de prijs nog volledig Europees was.

Zijn tweede pakte hij in 1973, het jaar van zijn recordtransfer van Ajax naar Barcelona voor 6 miljoen gulden. Hij won met Ajax nog de derde opeenvolgende Europa Cup I in mei (1-0 tegen Juventus, doelpunt Johnny Rep), en startte vervolgens explosief bij Barcelona: vier doelpunten in zijn eerste twee competitiewedstrijden, en in februari 1974 de legendarische 5-0 in Bernabeu tegen Real Madrid.

De derde, in 1974, kwam na een seizoen waarin hij Barcelona naar de eerste La Liga-titel in veertien jaar leidde, en met Oranje de WK-finale haalde tegen West-Duitsland. Hij verloor de finale, maar werd uitgeroepen tot beste speler van het toernooi. De stemming was bijna identiek aan 1971: 116 punten uit 26 stemmers, 19 eerste plaatsen. Beckenbauer werd tweede, Kazimierz Deyna van Legia Warschau derde.

Ruud Gullit: een Ballon d’Or voor PSV en AC Milan in 1987

Ruud Gullit won de Ballon d’Or in 1987 op zijn 25e. Hij kreeg 106 punten van 27 stemgerechtigden, met 13 eerste plaatsen. Paulo Futre werd tweede met 91, Emilio Butragueno derde met 61. De Eredivisie-titel met PSV (22 goals in 32 wedstrijden) en zijn transfer naar AC Milan voor 18 miljoen gulden, opnieuw een wereldrecord, waren de basis voor de stemming.

Maar het was wat hij na de prijsuitreiking deed dat de overwinning historisch maakte. Gullit droeg zijn Ballon d’Or op aan Nelson Mandela, die op dat moment al 23 jaar gevangen zat op Robbeneiland. In een later interview met Laureus vertelde hij over dat moment: “In Italie wisten veel mensen zijn naam niet eens, laat staan het verhaal van zijn gevangenschap. Een voetballer die dat statement maakte, opende een gesprek in Italie.”

Gullit was de tweede zwarte winnaar van de Ballon d’Or in de geschiedenis, na Eusebio in 1965. Mandela vertelde hem later, toen ze elkaar ontmoetten: “Ik was bang dat ze de Ballon d’Or van je zouden afpakken.” Het verhaal staat los van de voetbalprestatie, maar het is precies wat de prijs in dat jaar een grotere betekenis gaf dan een individuele onderscheiding.

Marco van Basten: drie Ballon d’Ors voor AC Milan

Marco van Basten won drie Ballon d’Ors achter elkaar, in 1988, 1989 en 1992. Net als Cruijff stopte hij na zijn derde, maar bij Van Basten was dat niet vrijwillig. Een enkelblessure die hij rond 1990 opliep, dwong hem op zijn 28e tot definitief stoppen. Zijn laatste officiele wedstrijd was de verloren Champions League-finale tegen Marseille op 26 mei 1993.

1988 was zijn ondoorgrondelijkste seizoen. Hij speelde door blessures slechts elf Serie A-wedstrijden. Maar op het EK in Duitsland scoorde hij vijf doelpunten in vijf wedstrijden, waaronder een hattrick tegen Engeland en de winnende kopbal tegen West-Duitsland in de halve finale. In de finale tegen de Sovjet-Unie volleyerde hij vanuit een onmogelijke hoek de 2-0 binnen. Dat doelpunt staat tot vandaag bij UEFA als een van de mooiste goals in een EK-finale ooit. Hij kreeg 129 punten voor de Ballon d’Or, een record tot dan toe, met 23 eerste plaatsen van 27 stemmers.

1989 kwam na een seizoen waarin AC Milan met 4-0 de Europa Cup I won van Steaua Boekarest. Van Basten scoorde twee keer in die finale, Gullit ook. Hij won de Capocannoniere als Serie A-topscorer en kreeg opnieuw 129 punten in de Ballon d’Or-stemming. Franco Baresi werd tweede, Frank Rijkaard derde.

1992 was zijn laatste echte seizoen. Hij scoorde 25 doelpunten in 31 Serie A-wedstrijden bij een ongeslagen kampioen Milan onder Fabio Capello. In de Champions League in november 1992 maakte hij vier goals in een wedstrijd tegen IFK Goteborg, inclusief een omhaal. Het was de eerste keer dat een speler vier maakte in een Champions League-wedstrijd. Hij kreeg 98 punten voor de Gouden Bal en won daarna ook de allereerste FIFA World Player of the Year, eind december 1992. Drie maanden later was zijn lichaam op.

1988: drie Nederlanders op het Ballon d’Or-podium

Er is een feit uit 1988 dat in elke andere Ballon d’Or-geschiedenis voorbijgaat, maar dat in Nederland nooit meer is herhaald. Het hele podium was Nederlands. Van Basten won met 129 punten. Ruud Gullit werd tweede met 88. Frank Rijkaard werd derde met 45.

Drie spelers van dezelfde nationaliteit op het podium is in zeventig edities van de Ballon d’Or precies een keer voorgekomen. Drie spelers van dezelfde club ook. In 1988 was dat dezelfde drie: Van Basten, Gullit en Rijkaard waren toen allemaal Oranje-internationals, en Rijkaard sloot zich datzelfde jaar bij Milan aan. Nooit eerder, nooit later stond een nationaal team zo absoluut bovenaan de individuele wereldranglijst.

Het was geen geluk. Onder Rinus Michels won Oranje datzelfde jaar het EK in Duitsland, met de drie als kern van de selectie samen met Ronald Koeman, die in de Ballon d’Or-stemming vijfde werd met 39 punten. Vier van de eerste vijf plekken waren Nederlands. Het is de meest dominante prestatie van een nationale ploeg in de geschiedenis van de prijs. Geen Brazilie in 1970, geen Spanje in 2010, geen Frankrijk in 2018 heeft dit ooit geevenaard.

Welke Nederlanders haalden het podium maar wonnen niet?

Buiten de drie winnaars hebben twee andere Nederlanders het podium gehaald. Dennis Bergkamp werd derde in 1992, het jaar dat Van Basten zijn laatste won. In 1993 schoof hij door naar de tweede plek met 83 punten, achter Roberto Baggio die 142 punten kreeg na zijn UEFA Cup-titel met Juventus. Bergkamp was 24 en speelde toen nog bij Ajax, vlak voor zijn vertrek naar Inter.

Frank Rijkaard staat los van zijn 1988-podium nog twee keer in de top-3: derde in 1989 met 61 punten, achter Van Basten en Baresi. Daarmee had hij twee bronzen Ballons d’Or, maar nooit een zege. Hij won in zijn carriere wel twee keer de Europa Cup I (1989, 1990 met Milan), de Champions League van 1995 met Ajax, het EK 1988 en later de Champions League van 2006 als trainer van Barcelona. Onder zijn ploeggenoten heeft hij vermoedelijk meer prijzen dan welke andere wereldspeler ook nooit een Ballon d’Or won.

Onder de eeuwwisseling kwamen verschillende Nederlanders in de top-10. Ruud van Nistelrooy werd zesde in 2003 na zijn Premier League Golden Boot met Manchester United, in een jaar dat Pavel Nedved met 190 punten dominant won. Wesley Sneijder werd vierde in 2010, een editie met een eigen verhaal dat hieronder volgt.

Arjen Robben werd vierde in 2014 na zijn brons met Oranje op het WK in Brazilie en zijn jaar met Bayern Munchen. Robin van Persie haalde de top-10 in 2012 (negende) en 2013 (zevende). Frenkie de Jong werd in 2019 elfde, vlak naast de top-10, in het jaar van Ajax’ Champions League-halvefinale.

NEDERLANDSE BALLON D’OR-HISTORIE

Alle Nederlandse top-10 noteringen sinds 1956

Drie winnaars, zeven titels, en de dichtstbijzijnde sinds Van Basten: Van Dijk in 2019.

7
Nederlandse titels
3
Verschillende winnaars
1992
Laatste zege
33
Jaren wachten
Jaar Speler Club Plek
Bron: France Football, RSSSF, UEFA · Stand: na editie 2025
Lees de Nederlandse Ballon d’Or-historie als tekst

De drie winnaars

Drie Nederlanders wonnen samen zeven Ballon d’Ors. Johan Cruijff pakte er drie (1971, 1973 en 1974), Marco van Basten ook drie (1988, 1989 en 1992) en Ruud Gullit één (1987). Sinds Van Basten in 1992 won, wacht Nederland nog altijd op een vierde naam.

Het podium van 1988

In 1988 stond het Ballon d’Or-podium volledig in oranje kleuren: Van Basten won, Gullit werd tweede en Frank Rijkaard derde, terwijl Ronald Koeman vijfde werd. Een dominantie die nooit meer is geëvenaard door één land.

Wel het podium, geen titel

Dennis Bergkamp eindigde als tweede in 1993 en derde in 1992. Wesley Sneijder werd vierde in 2010, het jaar van zijn treble met Inter en de WK-finale. Arjen Robben kwam tot een vierde plek in 2014.

De dichtstbijzijnde sinds Van Basten

Virgil van Dijk kwam in 2019 het dichtst bij: tweede, zeven punten achter Lionel Messi. In 2025 noteerden Denzel Dumfries (25e) en opnieuw Van Dijk (28e) nog bescheiden klasseringen.

De Sneijder-controverse: had hij in 2010 moeten winnen?

Wesley Sneijder werd in 2010 vierde in de Ballon d'Or-stemming. Niet eerste, niet tweede, niet derde. Vierde. Tegen alles wat dat seizoen logisch was: treble met Internazionale onder Jose Mourinho, inclusief Champions League. WK-finale met Oranje, verloren van Spanje. Vijf goals op het toernooi, gelijk aan David Villa, Diego Forlan en Thomas Muller. Bronzen Schoen op assists.

Het probleem was niet de prestatie. Het probleem was dat 2010 het eerste jaar was waarin de Ballon d'Or fuseerde met de FIFA World Player of the Year. Voor het eerst stemden niet alleen journalisten, maar ook bondscoaches en aanvoerders van nationale teams. Analyses na afloop, waaronder een uitgewerkte berekening van Football Italia, toonden aan dat Sneijder onder het oude alleen-journalisten-systeem wel zou hebben gewonnen. In die hypothetische telling: Sneijder 320 punten, Iniesta 313, Messi vierde met 175.

De volledige context van die editie en het puntenverschil tussen Messi, Iniesta en Sneijder staat in het artikel over Messi vs Ronaldo en het stelsel-verhaal van 2010. Wat hier telt: Sneijder is de enige Nederlander die in de Ballon d'Or-stemming buiten zijn directe seizoensprestaties is gepasseerd door een systeemverandering. Voor de Nederlandse band met de prijs was het de mistige uitslag van de afgelopen dertig jaar.

Virgil van Dijk 2019: zeven punten te kort

Op 2 december 2019 won Lionel Messi zijn zesde Ballon d'Or met 686 punten. Virgil van Dijk werd tweede met 679. Zeven punten verschil. Het was de dichtste Nederlander bij een Ballon d'Or sinds Van Basten in 1992. Liverpool zelf noemde Van Dijk de eerste Liverpool-speler in de top-3 sinds Fernando Torres in 2008.

Het bizarre detail is dit: Van Dijk kreeg 69 eerste plaatsen van de 176 stemmers. Messi kreeg er 61. Acht meer voor Van Dijk. Wie alleen naar bovenaan de stembiljetten keek, zou Van Dijk hebben uitgeroepen. Maar het puntensysteem (6-4-3-2-1 op top-5) hield rekening met meer dan alleen eerste plaatsen. Messi had meer tweede en derde plekken dan Van Dijk, en die telden mee. Cumulatief was het verschil minimaal, maar wel beslissend.

Van Dijks seizoen was ronduit verbluffend voor een verdediger. Champions League-titel met Liverpool. UEFA Speler van het Jaar 2018-19. Nations League-finale met Oranje. Geen aanvaller in de geschiedenis zou met zoveel collectieve prijzen een Ballon d'Or zijn ontnomen. Maar Van Dijk was een verdediger, en geen verdediger heeft sinds Fabio Cannavaro in 2006 de prijs nog gewonnen.

Liverpool-trainer Jurgen Klopp zei na afloop: "Als je echt alleen naar dat seizoen kijkt, kan ik me geen indrukwekkender seizoen voor een verdediger herinneren." France Football zelf nuanceerde de uitslag: "Tot de krapste in de 63-jarige geschiedenis van de prijs, hoewel er in het verleden krappere stemmingen waren bij veel kleinere kiescolleges." Met andere woorden: nooit eerder waren er 176 stemmers, en nooit eerder verloor iemand een Ballon d'Or met zo weinig punten in zo'n groot kiescollege.

Waarom heeft Nederland sinds 1992 geen Ballon d'Or meer gewonnen?

Drieendertig jaar zonder Nederlandse winnaar. Dat is niet toevallig, en het is ook niet omdat Nederland geen wereldspelers meer leverde. Bergkamp, Van Nistelrooy, Sneijder, Robben, Van Persie en Van Dijk waren allemaal in hun beste jaren wereldwijd erkend als top-vijf-speler. Maar geen van hen had het juiste profiel in het juiste jaar.

Drie structurele oorzaken springen eruit. Ten eerste: Nederland heeft nooit een WK gewonnen. Sinds 2002 is geen enkele Ballon d'Or-winnaar te wijzen die geen WK-titel of geen Champions League-titel als basis had. Cannavaro in 2006 won na het WK. Ronaldo en Messi wonnen jaarlijks met Champions League-vinkjes. Modric in 2018 won na de WK-finale. Benzema in 2022 na zijn derde Champions League. Nederland kwam in 1974, 1978 en 2010 dichtbij een WK-titel, maar verloor telkens de finale. Geen finale-winst, geen Ballon d'Or-momentum.

Ten tweede: het Messi-Ronaldo-tijdperk van 2008 tot 2017 sloot tien jaar lang elke andere speler uit. Iniesta, Xavi, Ribery, Neuer en Sneijder zelf werden allemaal in die periode tweede of derde, maar nooit eerste. Voor Nederlanders viel hun beste jaren samen met een duopolie dat niet te breken was.

Ten derde: sinds 1992 stond geen Nederlander meer centraal in een Europese topclub die in datzelfde jaar de Champions League won. Frank de Boer en Patrick Kluivert wonnen in 1995 met Ajax, maar geen van beiden was de sleutelspeler in de telling. Sneijder won in 2010 met Inter, maar het journalistensysteem was net gewijzigd. Van Dijk won in 2019 met Liverpool, maar verloor van Messi op puntenverschil. Het juiste profiel, op het juiste moment, in het juiste systeem, is sinds Van Basten in 1992 nooit meer samengevallen.

Wie kan Nederland aan de volgende Ballon d'Or helpen?

De meest realistische kandidaat op dit moment is Denzel Dumfries. Hij werd in 2025 25e in de Ballon d'Or, na een sterk Champions League-seizoen met Inter. Maar 25e is geen kanshebber. Voor een top-5 plek moet hij een Champions League winnen met Inter en met Oranje minstens een WK-halve-finale halen. Dat is ver weg.

Virgil van Dijk werd in 2025 28e, terug van zijn 2e plek in 2019. Hij is 33 en speelt nog op hoog niveau, maar de fysieke piek voor een verdediger ligt achter hem. Een tweede serieuze kans is onwaarschijnlijk.

Onder de jongere generatie zijn er geen Nederlanders die op dit moment in de top-10 van de wereld voetballen. Frenkie de Jong was de hoop, maar zijn carriere bij Barcelona kwam nooit op gang. Cody Gakpo, Jurrien Timber, Xavi Simons en Ryan Gravenberch zitten in de buurt van internationale top, maar geen van hen wordt door bookmakers genoemd als kanshebber voor 2026 of 2027.

De realistische timing voor een achtste Nederlandse Ballon d'Or is gekoppeld aan een WK-prestatie. Het WK 2026 in Noord-Amerika begint op 11 juni. Als Oranje verder komt dan de kwartfinale, en een Nederlandse speler springt eruit als beslissende factor, dan begint het scenario te lopen. Tot die tijd staat de teller op zeven, en op 1992.

En de vrouwen?

De Ballon d'Or Feminin bestaat sinds 2018. Geen Nederlandse vrouw heeft tot nu toe het podium gehaald. Vivianne Miedema kwam het dichtst met haar vierde plek in 2021, gevolgd door een vijfde plek in 2019. Lieke Martens werd in 2021 vijfde. Daphne van Domselaar werd in 2025 vijfde in de eerste editie van de Women's Yashin Trophy, de prijs voor de beste keepster.

Lieke Martens won wel in 2017 zowel de FIFA The Best Women's Player als de UEFA Women's Player of the Year. Allebei een seizoen voordat de Ballon d'Or Feminin werd ingesteld. Dat is een eigen verhaal voor een ander artikel.

Veelgestelde vragen

Hoeveel Nederlanders hebben de Ballon d'Or gewonnen?

Drie Nederlanders wonnen samen zeven Ballon d'Ors. Johan Cruijff (1971, 1973, 1974), Marco van Basten (1988, 1989, 1992) en Ruud Gullit (1987). Met dat aantal staat Nederland gedeeld tweede op de eeuwige medaillespiegel, naast Duitsland en Portugal.

Wanneer won een Nederlander voor het laatst de Ballon d'Or?

Marco van Basten won in december 1992, op zijn 28e, voor de derde keer de Ballon d'Or. Sindsdien is er 33 jaar verstreken zonder Nederlandse winnaar. Het dichtst kwam Virgil van Dijk in 2019, op zeven punten van Lionel Messi.

Hoeveel Ballon d'Ors heeft Johan Cruijff gewonnen?

Drie. Cruijff won in 1971, 1973 en 1974. Hij was de eerste speler in de geschiedenis die de Ballon d'Or drie keer won. Pas later evenaarden Michel Platini en Marco van Basten dat aantal.

Heeft Frank Rijkaard ooit de Ballon d'Or gewonnen?

Nee. Rijkaard werd twee keer derde, in 1988 en 1989, allebei achter Marco van Basten. Hij won wel twee Europa Cup I-titels en de Champions League van 1995 met Ajax, plus de Champions League van 2006 als trainer van Barcelona.

Wie is de hoogst geeindigde Nederlander in de Ballon d'Or sinds Van Basten?

Virgil van Dijk met zijn tweede plek in 2019. Hij kreeg 679 punten, zeven minder dan Lionel Messi (686). Van Dijk had wel meer eerste plaatsen van de stemmers (69 tegen 61), maar verloor op het cumulatieve puntenaantal.

Waarom werd Wesley Sneijder geen Ballon d'Or-winnaar in 2010?

Sneijder werd vierde met 14,48 procent van de stemmen, in een editie waarin de Ballon d'Or voor het eerst fuseerde met de FIFA World Player of the Year. Bondscoaches en aanvoerders mochten meestemmen, niet alleen journalisten. Onder het oude alleen-journalisten-systeem had hij gewonnen.

Welke Nederlander wint de volgende Ballon d'Or?

Op dit moment is er geen Nederlandse speler in de top-5 van de wereld. De meest realistische kandidaat op middellange termijn is Denzel Dumfries, die in 2025 op de 25e plek eindigde. Voor een serieuze kans is een WK-titel of een Champions League-titel in een ankerrol nodig.

Hoeveel Nederlanders stonden in de top-3 van de Ballon d'Or?

Zes. Johan Cruijff (1971, 1973, 1974 als winnaar), Ruud Gullit (1987 als winnaar, 1988 als 2e), Marco van Basten (1988, 1989, 1992 als winnaar), Frank Rijkaard (1988 en 1989 als 3e), Dennis Bergkamp (1992 als 3e, 1993 als 2e) en Virgil van Dijk (2019 als 2e).

Deel dit artikel

Meer uit Artikelen

Portretfoto van Bas Willemsen

Over de auteur

Bas Willemsen

Bas Willemsen schrijft al sinds zijn studietijd over sport, eerst voor het universiteitskrantje in Utrecht, later voor regionale sportredacties en een handvol onafhankelijke platforms. Zijn vertrekpunt is voetbal, met name buitenlandse competities die Nederlandse media structureel onderbelichten, maar zijn interesse stopt niet bij de aftrap. Wat hem fascineert is de structuur achter de sport. Hoe clubfinanciën werken. Waarom de ene competitie wereldtalent aantrekt en de andere het wegjaagt. Hoe een land als Japan in dertig jaar tijd een voetbalcultuur opbouwde die Europa serieus neemt. Die vragen spelen bij voetbal, maar net zo goed bij andere sporten. De liefde voor de Serie A begon in 2008, toen hij een semester in Bologna doorbracht en voor het eerst voetbal beleefde zoals Italianen het beleven. Sindsdien volgde hij de competitie op de voet, maar leerde onderweg ook dat de mooiste sportverhalen vaak naast het grote nieuws worden verteld. Bij GoalScore is dat precies het uitgangspunt. Buiten de sport: leest te veel, kijkt te weinig series, en heeft een niet te rechtvaardigen mening over welke Italiaanse stad de beste espresso serveert. Het antwoord is Napels. ;-)

Ontvang de wekelijkse briefing.

Geen ruis. Alleen de scherpste analyses en diepteverhalen uit de sportwereld. Elke zondagochtend in je inbox.