Op 30 juli 1966 stond Bobby Moore op Wembley met de Jules Rimet-trofee in zijn handen. Zeventien WK’s en zes decennia later wacht Engeland nog steeds op de tweede titel. Het toernooi dat de mythe maakte, blijft tegelijkertijd de last die elke generatie Engelse voetballers met zich meedraagt. Het lied “Three Lions” zong in 1996 over “30 years of hurt”. In 2026 is dat zestig. Onder de Duitse Thomas Tuchel, de eerste landgenoot van de verloren WK-finale-tegenstander van 1966 die als Engelse bondscoach naar een WK ging, eindigde Engeland op het WK 2026 als derde, de beste eindklassering sinds de titel van 1966.
Het wonder van 1966: Hurst, Moore en het ghost goal
Engeland is een keer wereldkampioen geworden. Een keer in zestien WK-deelnames. Op eigen bodem, in 1966, onder bondscoach Alf Ramsey. Aanvoerder Bobby Moore. Alle zes wedstrijden gespeeld op Wembley, het laatste WK waarop een gastland alle wedstrijden in een stadion mocht spelen. Engeland kreeg pas in de halve finale zijn eerste tegendoelpunt, een strafschop van Eusébio. De finale op 30 juli 1966 tegen West-Duitsland trok 96.924 toeschouwers en, in Groot-Brittannie, 32,3 miljoen kijkers. Dat aantal is nog steeds het meest bekeken Britse televisiemoment ooit.
De wedstrijd eindigde 4-2 na verlenging. Geoff Hurst scoorde drie keer, en is daarmee tot vandaag de enige speler met een hattrick in een WK-finale, samen met Kylian Mbappé in de finale van Qatar 2022. Het derde doelpunt, in de 101e minuut, is een twistpunt geworden dat heet “het ghost goal”. Hurst’s schot raakte de onderkant van de lat, stuiterde verticaal op de doellijn en sprong terug. De Zwitserse scheidsrechter Gottfried Dienst raadpleegde de Sovjetrussische grensrechter Tofiq Bahramov, die het doelpunt goedkeurde. Onderzoek van Imperial College London uit de jaren 90 toonde aan dat slechts de helft van de bal de lijn had gepasseerd. De bal had nog 18 centimeter verder moeten reizen voor een geldig doelpunt. Tot vandaag.
Hurst zou nooit in de basis hebben gestaan als Jimmy Greaves geen snijwond had opgelopen in de groepswedstrijd tegen Frankrijk. Hij speelde voor het eerst in de kwartfinale tegen Argentinië, scoorde een kopbal, en behield zijn plek. The FA registreert het hele toernooi van Engeland als 6 wedstrijden, 5 zeges, 1 gelijkspel, 11 doelpunten voor, 3 tegen. Een statistiek die geen Engelse generatie sindsdien heeft kunnen evenaren.
De drie controverses: USA 1950, Hand of God 1986, Lampard 2010
Drie wedstrijden definieren Engeland's WK-trauma's, en geen ervan vond plaats in een halve finale of finale. Alle drie zijn momenten waarop een Engelse zege of een Engels doelpunt ergens tussen verloren en gestolen viel.
Op 29 juni 1950 in Belo Horizonte verloor Engeland zijn tweede WK-wedstrijd ooit met 0-1 van de Verenigde Staten. Het Amerikaanse team bestond uit semi-professionals: een postbode, een leraar, een lijkwagenchauffeur, en de Haitiaans geboren student Joe Gaetjens, die de 37e minuut binnenkopte. Het was de tijd dat de Engelsen zichzelf nog "Kings of Football" noemden na 23 zeges op rij sinds de oorlog. Het was ook de eerste keer dat Engeland op een WK speelde, omdat het land tot 1950 de FIFA-eindronde principieel niet erkende. De legende dat Britse kranten 0-1 als drukfout voor 10-1 publiceerden, is later ontkracht. Maar dat de mythe bestond, zegt genoeg.
36 jaar later, op 22 juni 1986 in het Estádio Azteca in Mexico-Stad, scoorde Diego Maradona binnen vier minuten twee keer tegen Engeland. De eerste in de 51e minuut met zijn linkerhand, het doelpunt dat bekend zou worden als de Hand of God. De Tunesische scheidsrechter Ali Bin Nasser zag het niet. Vier minuten later begon Maradona vanaf de middenlijn aan een solo langs Peter Beardsley, Peter Reid, Terry Butcher, Terry Fenwick, Butcher opnieuw, en doelman Peter Shilton. Het werd het Goal of the Century. Het shirt van Maradona uit die wedstrijd werd in mei 2022 bij Sotheby's verkocht voor 9,3 miljoen dollar, het hoogste bedrag ooit betaald voor sport-memorabilia. Gary Lineker maakte 1-2, maar Engeland was uit. Vier jaar na de Falklandoorlog.
24 jaar later, op 27 juni 2010 in Bloemfontein, gebeurde het derde. Engeland speelde de achtste finale tegen Duitsland. De stand was 2-1 voor Duitsland. In de 38e minuut schoot Frank Lampard van buiten het zestienmetergebied tegen de onderkant van de lat. De bal stuiterde duidelijk over de doellijn voordat hij teruggesprong de speeltijd in. Scheidsrechter Jorge Larrionda gaf geen doelpunt. Engeland verloor uiteindelijk met 1-4, de zwaarste WK-nederlaag in Engelse geschiedenis. De FIFA voerde direct na het toernooi gesprekken over doellijntechnologie, die vier jaar later op WK 2014 verplicht werd. Lampard had het misschien achteraf rechtgezet als het ging om systemen. Voor de uitslag was het te laat.
Vier strafschoppenseries, een zege: het Engelse trauma
Tussen 1990 en 2018 speelde Engeland vier WK-strafschoppenseries en verloor er drie. Geen ploeg vat het Engelse WK-leed beter samen dan die statistiek. Het is altijd dezelfde wedstrijd geweest, met andere namen.
1990, halve finale in Turijn tegen West-Duitsland. 1-1 na verlenging. Gary Lineker had de gelijkmaker gemaakt. Paul Gascoigne kreeg een gele kaart die hem in de eventuele finale zou schorsen, en huilde. Stuart Pearce miste zijn strafschop. Chris Waddle schoot zijn inzet over. 3-4. Engeland werd vierde. Bobby Robson stapte op en vertrok direct naar PSV Eindhoven, daarover later meer.
1998, achtste finale in Saint-Étienne tegen Argentinië. 2-2 na verlenging. David Beckham was in de 47e minuut weggestuurd na een trap naar Diego Simeone toen die op de grond lag. De achttienjarige Michael Owen had eerder een solo gemaakt van middenlijn tot doel, een doelpunt dat in Engeland nog steeds wordt gespeeld. Paul Ince en David Batty misten. 3-4 op penalty's.
2006, kwartfinale in Gelsenkirchen tegen Portugal. 0-0 na verlenging. Wayne Rooney was in de 62e minuut weggestuurd voor een trap op Ricardo Carvalho. Frank Lampard, Steven Gerrard en Jamie Carragher misten alle drie. 1-3. Het Engelse gouden generatie-tijdperk van Lampard, Gerrard, Rooney, Beckham, Owen en John Terry leverde een halve finale op, en zelfs die niet.
2018, achtste finale in Moskou tegen Colombia. 1-1 na verlenging. Engeland won 4-3 na strafschoppen. Eric Dier scoorde de winnende. FIFA-statistieken registreren het als de eerste keer in de Engelse WK-geschiedenis dat een strafschoppenserie werd gewonnen. Gareth Southgate, zelf in 1996 nog de man die voor Engeland miste in de EK-halve finale tegen Duitsland, was nu de bondscoach die de vloek brak. Engeland reikte tot de halve finale, verloor van Kroatië, eindigde als vierde.
Cagliari 1990: de enige Oranje-Engeland-confrontatie op het WK
In de hele WK-geschiedenis hebben Nederland en Engeland elkaar precies een keer ontmoet. Op zaterdag 16 juni 1990 in het Stadio Sant'Elia in Cagliari, Sardinië. Het werd 0-0. Niet de meest spectaculaire wedstrijd ooit, maar wel een met een eigen tactische geschiedenis.
Bondscoach Bobby Robson liet voor het eerst in zijn acht jaar als Engelse bondscoach een 5-3-2 spelen met Mark Wright als libero. De reden was Marco van Basten. Robson wilde geen herhaling van het EK 1988, waar Van Basten Engeland alleen had verslagen met een hattrick. Wright bewaakte Van Basten persoonlijk en kreeg hulp van Terry Butcher en Des Walker. Het lukte. Van Basten kreeg geen kans van betekenis.
Aan de andere kant stond Leo Beenhakker met de Milan-driehoek Van Basten, Gullit en Rijkaard, met Gerald Vanenburg, Jan Wouters, Aron Winter, Erwin Koeman, Adri van Tiggelen, Berry van Aerle, Ronald Koeman en Hans van Breukelen. Het Milan-trio dat een jaar eerder de Europacup I had gewonnen, zonder echte spits eromheen. Lineker zag in de 51e minuut een doelpunt afgekeurd worden wegens hands. In de blessuretijd schoot Stuart Pearce een vrije trap rechtstreeks binnen langs Van Breukelen, maar de Joegoslavische scheidsrechter Zoran Petrovic gaf aan dat het een indirecte vrije trap was. Niet gegeven. 0-0.
Het was Peter Shiltons 120e cap, op dat moment een wereldrecord voor doelmannen. Bryan Robson, Engeland's aanvoerder, raakte in de 64e minuut zijn achillespees en speelde geen minuut meer op dat WK. Paul Gascoigne stal de show met een van zijn beste optredens in een Engels shirt. Norman Giller schreef in The Times dat Gascoigne "een twisting turn op de bal" had die "uit de Johan Cruijff-school van skills" leek te komen. Engeland werd na deze wedstrijd groepswinnaar. Nederland eindigde derde, na drie gelijkspelen, en werd in de achtste finale uitgeschakeld door West-Duitsland. Het beruchte Rijkaard-spuugmoment naar Rudi Völler volgde op die zelfde dag, drie dagen later.
Bobby Robson en PSV: de ultieme Anglo-Dutch verbinding
De WK-hoek tussen Engeland en Nederland gaat verder dan die ene 0-0. Bobby Robson, de bondscoach die Engeland in 1990 naar de vierde plaats had geleid, vertrok direct na het toernooi naar PSV Eindhoven. Hij volgde Guus Hiddink op, die net Romário had bedankt voor zijn vijf seizoenen bij de Eindhovenaren.
Robson coachte PSV van 1990 tot 1992, en won in beide seizoenen de Eredivisie. In zijn tweede seizoen ook de Johan Cruijff Schaal. Daarna vertrok hij naar Sporting Lissabon, Porto en Barcelona, en keerde in 1998 nog kort terug voor een tweede periode in Eindhoven. Geen Engelse bondscoach voor of na hem heeft direct na een WK een toptitel in een buitenlandse competitie gewonnen. Voor Hollandse fans is Robson een bondscoach die in Eindhoven Eredivisie-titels won. Voor Engelse fans is hij de man die in 1990 in Italië de eerste echte WK-hoop sinds 1966 wekte.
Robson overleed in 2009. Op de PSV-website staat hij nog steeds vermeld als bondscoach met twee landstitels. Op de FA-website staat hij vermeld als de bondscoach die "de Engelse trots opnieuw deed branden". Beide kloppen.
De Anglo-Dutch verbinding loopt verder. Ruud Gullit speelde voor Chelsea, werd speler-manager, won de FA Cup 1997, en gaf Vialli's plek door aan Gianluca Vialli zelf. Louis van Gaal coachte Manchester United na het WK 2014. Erik ten Hag tot 2024. Ronald Koeman trainde Southampton en Everton voordat hij Oranje-bondscoach werd. Aan de spelerskant: Dennis Bergkamp bij Arsenal, Edwin van der Sar bij Manchester United, Robin van Persie bij Arsenal en United, Virgil van Dijk bij Liverpool. Geen ander niet-Brits land levert zoveel coaches en sterspelers aan de Premier League.
Lineker, Kane en de Engelse WK-topscorers
Gary Lineker was jarenlang met tien doelpunten Engelands all-time WK-topscorer. Zes daarvan scoorde hij op WK 1986 in Mexico, waar hij na een ondertussen vergeten Lineker-koorts in de groepsfase ineens de wedstrijden tegen Polen (hattrick), Paraguay (twee) en Argentinië (een) won. Hij ontving de Gouden Schoen als eerste Engelsman ooit. Vier jaar later in Italië scoorde hij nog vier WK-doelpunten, waaronder twee strafschoppen tegen Kameroen in de kwartfinale en de gelijkmaker in de halve finale tegen West-Duitsland.
Harry Kane passeerde Lineker op het WK 2026 en is met veertien WK-doelpunten nu Engelands all-time WK-topscorer. Zes daarvan maakte hij in 2018 in Rusland, waarmee hij Lineker evenaarde als Gouden Schoen-winnaar. Twee kwamen er in Qatar 2022 bij en nog eens zes in 2026. Kane is overall ook de Engelse all-time topscorer met ruim tachtig interlandgoals, ver boven Wayne Rooney's 53 en Bobby Charlton's 49. In de kwartfinale tegen Frankrijk op het WK 2022 scoorde hij een strafschop die hem op gelijke hoogte bracht met Rooney's nationale record, maar miste hij een tweede strafschop in de 84e minuut die de gelijkmaker zou zijn geweest. Engeland verloor 2-1.
Geoff Hurst staat derde met vijf, allemaal scoort in 1966 plus een in 1970. Op de internationale all-time WK-topscorerslijst klom Harry Kane met veertien WK-goals in 2026 naar de top vijf, gelijk met Gerd Müller. Just Fontaine scoorde er meer in een toernooi (13 in 1958) dan Lineker in zijn hele carrière.
Thomas Tuchel en de selectie die Engeland verdeelde
Op 16 oktober 2024 stelde de FA Thomas Tuchel aan als bondscoach van Engeland. De Duitser was de derde buitenlandse Engelse bondscoach ooit, na de Zweedse Sven-Göran Eriksson en de Italiaanse Fabio Capello. De eerste Duitser, exact 58 jaar na de finale die nog steeds onderwerp van Britse gesprekken is.
Tuchel won met Chelsea de Champions League in 2021. Voor Engeland had hij een opdracht die zijn voorgangers ook hadden gehad: een team van topspelers van Manchester City, Liverpool, Arsenal, Chelsea en Newcastle een eenheid maken die op een WK overlevingsvoetbal kan spelen tegen ploegen die alleen verdedigen. De kwalificatie verliep als een droom. Acht wedstrijden, acht zeges, geen enkel tegendoelpunt. Geen ander Europees land kwalificeerde zich zonder een tegendoelpunt te slikken. Engeland was op 14 oktober 2025 als eerste Europese land gekwalificeerd voor WK 2026.
Op vrijdag 22 mei 2026 maakte Tuchel zijn 26-mans selectie bekend. Het werd een van de meest besproken Engelse selecties in jaren. Phil Foden, Cole Palmer, Trent Alexander-Arnold, Harry Maguire, Luke Shaw, Jack Grealish en Morgan Gibbs-White waren er niet bij. Foden en Palmer waren samen op transfermarkt 190 miljoen euro waard. Maguire reageerde diezelfde avond op sociale media dat hij "geschokt en kapot" was. Sky Sports noemde het de meest schokkende Engelse selectie sinds 1998.
Tuchel's verklaring op de persconferentie: "Het waren heel moeilijke beslissingen. Pijnlijke gesprekken. Maar wat we willen bereiken, bereiken we als team. Teams win championships, zo simpel is het." Jordan Henderson, een seizoen lang oud-Ajacied, was wel geselecteerd. Volgens Tuchel is dat geen selectie van de 26 beste Engelse spelers, het is een selectie waar de balans klopt. Of dat een zesde grote nationale teleurstelling oplevert of de tweede wereldtitel ooit, gaat blijken vanaf 17 juni in Dallas.
WK 2026: Groep L met Kroatië, Ghana en Panama
Engeland zit op het WK 2026 met zijn nieuwe format van twaalf poules van vier landen in Groep L. Engeland-Kroatië op 17 juni in AT&T Stadium Dallas, een rematch van de halve finale van 2018. Engeland-Ghana op 23 juni in Gillette Stadium Boston. Panama-Engeland op 27 juni in MetLife Stadium New York. De ploeg uit New Jersey is dezelfde locatie waar de finale op 19 juli wordt gespeeld, mocht Engeland zo ver komen.
Het Engelse publiek heeft door alle blessures en strafschoppentrauma's geleerd om voorzichtig te zijn met optimisme. Veertien WK's na de titel van 1966 reikte Engeland twee keer tot de halve finale. Op het WK 2026 kwam daar een derde bij: Engeland verloor de halve finale met 2-1 van Argentinië en won daarna de troostfinale met 6-4 van Frankrijk, goed voor de derde plaats, de beste eindklassering sinds 1966. Bookmakers hebben Engeland in mei 2026 als een van de top vijf favorieten genoteerd, samen met Spanje, Argentinië, Brazilië en Frankrijk. Statistisch hoort het daar ook. Historisch is dat geen garantie.
De potentiele NL-Engeland-confrontatie op het WK 2026 kan op zijn vroegst in de halve finale plaatsvinden. Nederland speelt nog steeds voor zijn eerste wereldtitel ooit. Engeland speelt voor zijn eerste sinds 1966. Beide ploegen weten exact wat het is om vier jaar over een gemiste kans te praten.
Veelgestelde vragen over Engeland op het WK
Hoe vaak heeft Engeland het WK gewonnen?
Engeland heeft het WK een keer gewonnen, in 1966 op eigen bodem. In de finale op Wembley werd West-Duitsland met 4-2 verslagen na verlenging. Geoff Hurst scoorde drie keer, de enige hattrick in een WK-finale ooit tot Kylian Mbappé in 2022. Engeland bereikte daarna nog drie keer een halve finale, in 1990, 2018 en 2026. In 1990 en 2018 werd het vierde, in 2026 derde, de beste eindklassering sinds 1966.
Wat is het ghost goal van 1966?
Het ghost goal is het derde doelpunt van Geoff Hurst in de WK-finale van 1966, in de 101e minuut. Hurst's schot raakte de onderkant van de lat, stuiterde verticaal op de doellijn en sprong terug in het veld. De scheidsrechter keurde het doelpunt na ruggespraak met de grensrechter goed. Onderzoek van Imperial College London toonde later aan dat slechts de helft van de bal de lijn had gepasseerd.
Wie is de all-time WK-topscorer van Engeland?
Harry Kane is sinds het WK 2026 Engelands all-time WK-topscorer met veertien doelpunten. Hij passeerde het record van Gary Lineker (tien, verdeeld over WK 1986 met de Gouden Schoen en WK 1990). Op datzelfde WK 2026 zette Jude Bellingham met zeven goals bovendien een nieuw Engels record neer voor de meeste goals in één WK.
Heeft Engeland ooit Nederland verslagen op een WK?
Nee. Nederland en Engeland hebben elkaar slechts een keer ontmoet op een WK-eindronde, op 16 juni 1990 in Cagliari in de groepsfase van Italië 1990. De wedstrijd eindigde 0-0. Het was de WK-debutwedstrijd van Bobby Robson's 5-3-2-systeem met Mark Wright als libero, een tactiek om Marco van Basten uit de wedstrijd te houden.
Wie is de Engelse bondscoach op WK 2026?
Thomas Tuchel, sinds 1 januari 2025 in functie. De 52-jarige Duitser is de derde buitenlandse Engelse bondscoach ooit, na Sven-Göran Eriksson en Fabio Capello, en de eerste Duitser. In de WK-kwalificatie won Engeland alle acht wedstrijden zonder een tegendoelpunt te slikken, een unicum onder de Europese kwalificanten. Tuchel liet Phil Foden, Cole Palmer en Trent Alexander-Arnold buiten zijn 26-mans selectie voor het WK.
